cảm nắng
Định nghĩa
- Động từ:
- Bị ốm, mệt do tiếp xúc quá lâu hoặc hoạt động mạnh dưới ánh nắng mặt trời gay gắt: Chỉ tình trạng sức khỏe bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao và ánh nắng, thường gây ra các triệu chứng như nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn.
- (Nghĩa bóng, thân mật) Bị thu hút, say mê ai đó ngay từ lần gặp đầu tiên: Cách nói ví von, diễn tả cảm xúc thích thú, yêu mến đột ngột dành cho một người.
Ví dụ sử dụng
Động từ (nghĩa đen):
- Trưa nắng gắt, đi làm đồng về, ông ấy bị cảm nắng.
- Nhớ đội mũ khi ra ngoài, kẻo cảm nắng đấy.
Động từ (nghĩa bóng):
- Cậu ấy vừa gặp cô bạn mới chuyển đến lớp đã cảm nắng mất rồi.
- "Trông anh có vẻ cảm nắng cô ta nhỉ?" – "Ừ, đúng là có chút ấn tượng."
Các cách sử dụng nâng cao
Dùng như một trạng thái: Thường đi kèm với các từ chỉ mức độ như "hơi", "bị", "dễ".
- Tôi hơi cảm nắng nên người mệt mỏi.
- Trẻ con sức đề kháng yếu, dễ cảm nắng lắm.
Trong văn nói thân mật: Nghĩa bóng thường được dùng trong các cuộc trò chuyện vui vẻ, tếu táo về tình cảm.
- Thằng bạn tôi cảm nắng người ta từ cái nhìn đầu tiên qua màn hình điện thoại.
Biến thể và từ gần giống
Say nắng (n/đg): Từ đồng nghĩa, chỉ tình trạng bệnh lý do nắng nóng gay gắt, thường với mức độ nghiêm trọng hơn "cảm nắng".
- Nếu không sơ cứu kịp thời, cảm nắng có thể dẫn đến say nắng nguy hiểm.
Cảm nóng (đg): Có nghĩa tương tự, chỉ bị ốm do thời tiết nóng bức, nhưng không nhất thiết phải do tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.
- Ngồi trong phòng máy lạnh rồi ra ngoài đột ngột cũng dễ cảm nóng.
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa đen: Say nắng, trúng nắng, trúng thử.
- Nghĩa bóng: Phải lòng, thích thú, có cảm tình (ngay lập tức).
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Bị cảm nắng: Cụm từ phổ biến nhất, nhấn mạnh trạng thái mắc phải.
- Do chủ quan không che chắn, anh ấy đã bị cảm nắng.
Dễ cảm nắng: Chỉ đặc điểm của một người hay một đối tượng dễ rơi vào tình trạng này.
- Làm việc ngoài trời mà cơ địa yếu thì dễ cảm nắng lắm.
Thành ngữ liên quan
- Không có thành ngữ cố định nào sử dụng từ "cảm nắng". Tuy nhiên, trong văn nói, nghĩa bóng của từ thường được dùng một cách hình tượng, tựa như một thành ngữ ngắn để diễn tả tình cảm chớm nở.
- Gặp nhau một lần mà đã cảm nắng rồi đấy! (Hàm ý: Phải lòng nhau rất nhanh).